GTA VI kost €80: wat krijg je daar nog voor?

Iedereen wist dat GTA VI groot zou worden. Rond de release op 19 november 2026 trekt de game ook twee oude discussies weer open: hoeveel mag een game eigenlijk kosten, en wat koop je nog als er geen disc in de doos zit?

Wat kost GTA VI?

In de Nederlandse PlayStation Store kost Grand Theft Auto VI €79,99. De Ultimate Edition, met extra voertuigen, wapens, kleding en een eigen zijmissie, kost €99,99. Dat is niet schokkend als je de grote releases van de afgelopen jaren volgt. Toch voelt het als zo’n moment waarop iedereen even naar elkaar kijkt en denkt: dus dit is normaal nu?

Het vervelende is dat het ergens nog te verdedigen is ook. Games waren vroeger niet altijd zo goedkoop als ons geheugen beweert, en als er één game is waar mensen honderden uren in steken, dan is het deze. Dit is het grote voorbeeld, de game dat groot is, spectaculair is en toch bomvol details. Alleen je weet dat ook ‘mindere’ games ook deze prijs als standaard gaat inzetten.

Maar goed; een avond naar de bioscoop met popcorn kost tegenwoordig ook een flink bedrag, en daar sta je na twee uur weer buiten.

Waarom €80 toch anders voelt

Wat het bedrag zwaarder maakt, is alles wat er daarna nog komt. Deluxe- en Ultimate-edities, pre-orderbonussen, online abonnementen, microtransacties, virtueel geld: de game-industrie heeft veel manieren gevonden om na de aankoop nog even vriendelijk aan te kloppen. Het is alsof je een pretparkkaartje koopt en daarna ontdekt dat de achtbaan op tegoed werkt.

Ook Nintendo duwde de prijzen omhoog. Bij de lancering van de Switch 2 stond Mario Kart World in sommige Europese winkels al voor €90. En bij GTA VI weegt het extra, omdat Rockstar een van de weinige partijen is die de markt echt kan verschuiven. Als een willekeurige game €80 vraagt, mopperen we, maar GTA VI bestellen miljoenen mensen alsnog, en ik hoor daar gewoon bij.

Een doos zonder disc

De prijs is maar de helft van het verhaal. Rockstar bevestigde dat in de fysieke versie geen disc zit, maar een downloadcode. Wie in de winkel de doos koopt, koopt dus eigenlijk een digitale game met een kartonnen omslag.

Ik ben niet tegen digitaal. Het is makkelijk: je raakt niets kwijt, je kunt van tevoren downloaden en je hoeft niet te zoeken naar een schijfje dat mijn dochters in het verkeerde doosje hebben gestopt. Maar een fysieke disc heeft iets wat digitaal niet heeft: je kunt hem uitlenen.

Dat klinkt klein, maar het hoort bij gamen. “Neem maar mee, probeer maar.” Zo ontdekte je vroeger games zonder er meteen de volle prijs voor te betalen. Je leende een game uit, kreeg hem drie maanden later terug met een kras en een vaag verhaal over een neefje, en besloot daarna of die vriendschap nog toekomst had.

Koop je nog iets, of huur je gemak?

Met digitale games verdwijnt dat uitlenen langzaam. Wat je koopt is toegang: een licentie, een afspraak met een platform. Dat werkt prima zolang alles werkt. Tot een account verdwijnt, een winkel sluit of een uitgever iets aanpast, en je verzameling vooral bestaat uit icoontjes die je niet kunt doorgeven, verkopen of op een plank zetten.

Ook een disc is niet meer heilig. Veel games hebben op de eerste dag al een flinke update nodig, en vaak staat de game niet eens volledig op het schijfje. Toch is er een verschil tussen een disc die iets doet en een doosje met alleen een code. Een disc kun je uitlenen, tweedehands kopen, verkopen of in de kast zetten als tastbaar bewijs van je financiële keuzes. Met een gebruikte code kan dat allemaal niet.

De toekomst is digitaal, daar hoef ik niet naïef over te doen. Juist daarom vind ik het goed om af en toe moeilijk te doen over fysieke games. Het gaat me om wat dat doosje betekent: controle over wat je hebt gekocht. En het is best ironisch dat juist GTA VI dat zo duidelijk maakt. GTA draait altijd om vrijheid: rijden waar je wilt en doen wat je wilt. Ondertussen worden de games zelf steeds minder vrij.

Ik wil GTA VI spelen, natuurlijk. Als ik mocht kiezen, had ik hem gewoon op disc gewild, al was het maar om hem na afloop aan een vriend mee te kunnen geven. Alhoewel… iedereen heeft straks de game al.