Loop bij ons de woonkamer in en tel even mee. Een kasteel. Een spaceshuttle. Een tempel uit een film van 1981. Een golf van Hokusai aan de muur. Bloemen die nooit water nodig hebben.
Allemaal LEGO. En geen van die sets is van onze kinderen.
De LEGO van de kinderen ligt in een bak op de grond. Die van ons staat op een plank, op ooghoogte, met een plekje waar niemand met plakvingers bij mag. Dus stelde ik mezelf laatst een vraag die ik liever niet al te hardop zeg: voor wie is LEGO eigenlijk nog?
Wat er bij ons op de plank staat
Laat ik eerlijk beginnen, want dit is het soort artikel waarin je je eigen verzameling moet opbiechten.
Zweinstein staat er. Niet het gigantische kasteel van ruim zesduizend stenen, maar het kleinere Hogwarts Castle and Grounds: 2660 steentjes, het hele kasteel met meer en rotsen, op een formaat dat nog op een kast past. De Wegisweg staat ernaast. Daar kom ik in december vast op terug, als de nieuwe serie begint.
Dan de spaceshuttle. Die kocht ik niet alleen omdat ik ruimtevaart zo interessant vind. Ik kocht hem omdat mijn vrouw en ik in Florida onder de echte hebben gestaan. Dit is LEGO als souvenir: een herinnering die je zelf in elkaar zet.
Verder: de tempel uit Raiders of the Lost Ark, met de rollende rotsbal. Mario Kart. De Grote Golf van Hokusai en de Melkweg, als LEGO Art aan de muur. En bloemen. Heel veel bloemen. Uiteraard staat dit niet allemaal in de woonkamer hoor! Veel heb ik op mijn werkkamer boven staan. Maar al met al is het veel.
Ofwel: zat. Op geen van deze dozen staat een leeftijd onder de tien. Op de meeste staat 18+.
We zijn niet de enigen
Die 18+ op de doos is geen toeval. In 2020 startte LEGO een campagne gericht op volwassenen, met zwarte dozen en een vast 18+-label voor sets die voor ons bedoeld zijn. Er kwam zelfs een eigen hoekje op LEGO.com, met de veelzeggende naam Adults Welcome.
Hoeveel LEGO precies aan volwassenen verkoopt, houdt het bedrijf voor zich. Maar volgens LEGO zelf is de verkoop aan volwassenen in minder dan tien jaar verviervoudigd, en sinds 2020 is het aanbod voor volwassenen verdubbeld. Dat aanbod is breed geworden: plantjes, kunst, retro-remakes, filmmomenten.
Interessant genoeg zegt LEGO er steeds hetzelfde bij. Kinderen blijven de focus. En volwassenen zijn belangrijk omdat zíj de kinderen weer aan LEGO helpen. Dat klinkt als een verkooppraatje, maar ik herken het ook. Daarover zo meer.
En de kinderen dan?
Onze oudste heeft natuurlijk ook LEGO. Een paar Bluey-sets, want Bluey is bij ons thuis min of meer een gezinslid. En Duplo. Tonnen Duplo.
En een flink deel van die Duplo is niet eens nieuw. Het is van mijn vrouw en mij geweest. Stenen die bij onze ouders op zolder hebben gelegen, in een tijd dat er nog niemand aan dacht dat LEGO ooit 18+ op een doos zou zetten. Ze passen nog gewoon op de nieuwe. Dertig jaar later klikt het nog steeds.
En daar zit het grote verschil met onze plank. Haar LEGO wordt gebouwd, gesloopt en opnieuw gebouwd. Er rijdt een Duplo-trein dwars door een Bluey-huis heen, en niemand vindt dat raar. Er is geen bouwboekje, geen eindresultaat, geen “pas op, niet aankomen”. Bij haar is LEGO een werkwoord. Bij ons is het een zelfstandig naamwoord dat stof verzamelt.
Dus: voor wie is het?
Mijn antwoord is minder ongemakkelijk dan ik dacht. LEGO is voor iedereen, maar het doet voor ons iets anders dan voor haar.
Voor kinderen is LEGO spelen. Bouwen, slopen, verzinnen. Voor ons is het vooral herinneren. Het kasteel staat er omdat Harry Potter van ons is. De spaceshuttle staat er omdat we in Florida stonden. De tempel staat er omdat Raiders een van die films is waar je als kind ademloos naar keek. Volwassen-LEGO is een soort plakboek dat je zelf in elkaar zet. Met als bonus een paar avonden waarin je je telefoon gewoon weglegt.
Er is wel één ding waar ik op let. Die “niet aankomen”-cultuur van de plank mag niet overslaan naar de bak op de grond. Als zij straks een set krijgt, is die om mee te spelen, ook als er na twee dagen een wiel af ligt. De mooie dozen zijn van ons. De gesloopte bouwwerken zijn van haar.
En ergens, over een paar jaar, komen die twee werelden vanzelf samen. Dan zit ze naast me aan tafel, met haar eigen zakje stenen, en bouwen we samen een stukje Zweinstein. Dan is LEGO weer wat het altijd was: gewoon van iedereen die zin heeft om te bouwen.
Nog één set dan
Ik ga niet beloven dat er geen doos meer bij komt. Dat zou ongeloofwaardig zijn, zeker met december in aantocht en het speelgoedboek op de keukentafel (want ik weet nu al dat Link & Epona gaan worden gekocht als de portemonnee het toe laat ). Maar ik weet nu wel waarom ze er staan. En dat de belangrijkste LEGO in huis eigenlijk die verbleekte Duplo is, die al twee generaties meegaat.
Hoe zit dat bij jou? Staat jouw LEGO ook op een plank, of mag hij gewoon kapot?
